SËMUNDJE E KOHËS MODERNE DHE SI TË LEHTËSOHET
Në sezonin e motit të ftohtë dhe kalimtar, mekanizmi i parë mbrojtës i organizmit janë organet e frymëmarrjes. Kur fillojmë të kollitemi, mendimi i parë është ftohja. Megjithatë, a e dini se kolla jo gjithmonë do të thotë sëmundje? Shpesh ajo shfaqet si refleks natyror që mbron mushkëritë tona.
Kolla është një mekanizëm refleks mbrojtës që largon grimcat e huaja dhe sekretin nga bronket dhe bronkiolet, pra pastron rrugët tona të frymëmarrjes. Qëllimi përfundimtar i kollës është çlirimi i sekretit, substancave të dëmshme dhe infeksionit nga laringu, trakeja dhe bronket. E gjithë kjo e bën aktin e kollës një mekanizëm efikas për pastrimin e rrugëve të frymëmarrjes.
Kolla mund të klasifikohet sipas kohëzgjatjes, karakterit dhe cilësisë, si dhe sipas kohës kur shfaqet.
Sipas cilësisë, kolla mund të jetë e thatë (joproduktive) ose me nxjerrje sekreti (produktive). Zakonisht ka një evoluim: fillon si e thatë dhe më vonë bëhet produktive, me nxjerrje të gëlbazës. Ajo ndryshon sipas kohës së shfaqjes, kohëzgjatjes dhe intensitetit, dhe mund të paraqitet në një periudhë të caktuar të ditës ose të vitit.
Irritantë të ndryshëm mund të jenë shkaktarë të kollës, dhe reagimet ndaj tyre janë shumë individuale, duke u varur nga kohëzgjatja e ekspozimit ndaj ndotësve, por edhe nga predispozitat gjenetike të vetë personave. Shkaktarët e kollës mund të jenë trupat e huaj, ndotja e ajrit, ndryshimet e temperaturës, si dhe tymi i duhanit. Problemi më i shpeshtë janë personat me kollë kronike, shkaktari i së cilës është tymi i duhanit – pra duhanpirësit, të cilët janë mësuar tashmë me kollën e tyre dhe nuk i kushtojnë vëmendje. Në këto situata, kolla është e vështirë të shërohet plotësisht, por mund të bëhet shumë në aspektin terapeutik për të mos penguar aktivitetet e përditshme.
Kolla e duhanpirësit zhvillohet te personat që konsumojnë cigare për një periudhë të gjatë kohore dhe zakonisht zgjat më shumë se tre javë. Te duhanpirësit që nuk kanë pirë duhan për shumë vite, kolla fillimisht është e thatë, por me kalimin e kohës fillon të prodhohet mukus apo sekret, i cili mund të jetë transparent, i bardhë ose i verdhë. Kolla e lidhur me pirjen e duhanit përkeqësohet në fillim të ditës dhe përmirësohet drejt fundit të saj.
Rrugët e frymëmarrjes së secilit prej nesh janë të veshura me një mukozë të veçantë që mbron organet e frymëmarrjes nga trupat e huaj. Në sipërfaqen e tyre ndodhen qeliza që prodhojnë mukus, me ndihmën e të cilit mbrohen organet e frymëmarrjes. Mukusi mbulon ciliet (qimeza me lëvizje dridhëse) dhe, përmes lëvizjeve valore, grimcat e huaja transportohen drejt fytit dhe kështu largohen nga organizmi.
Te duhanpirësit, substancat e dëmshme që gjenden në tymin e duhanit nuk u lejojnë këtyre qelizave të kryejnë funksionin e tyre mbrojtës. Në vend që toksinat të nxirren jashtë, ato hyjnë në mushkëri dhe shkaktojnë inflamacion. Prandaj, funksionaliteti i këtyre qelizave është shumë i rëndësishëm. Nëse toksinat dhe kimikatet e ndryshme që gjenden në tymin e cigareve mbeten në mushkëri, ndërsa sekretimi i mukusit dhe nxjerrja e toksinave është e penguar, kjo do të thotë se toksinat kanë më shumë kohë për të dëmtuar indin e mushkërive, gjë që mund të çojë në komplikacione serioze.
Terapia me preparate bimore ka qenë gjithmonë mjeti i zgjedhur për lloje të ndryshme shqetësimesh dhe sëmundjesh ndër shekuj. Ajo është ruajtur edhe sot, sepse është treguar si një zgjedhje e duhur për shumë gjendje, përfshirë edhe terapinë e kollës te duhanpirësit.
Likeni islandez ka efekte të dobishme në trajtimin e problemeve respiratore, sepse vepron qetësues mbi bronket, nxit pjekjen dhe nxjerrjen e sekretit dhe ka veprim antiinflamator (kundër inflamacionit). Ai është i pasur me jod, vitamina A, B1 dhe B12, si dhe ka përmbajtje të lartë të acideve specifike si acidi lihenin, izolihenin dhe usnin. Acidi usnin ka veti të jashtëzakonshme antibiotike dhe pikërisht për këtë arsye likeni islandez konsiderohet një antibiotik natyror i rëndësishëm.
Kamomili përmban një përzierje të një numri të madh përbërësish me veprim antimikrobik. Bari i limonit (melisa), më saktë vaji esencial i saj, vepron antimikrobik dhe spazmolitik.
Ndërprerja e pirjes së duhanit është një hap shumë i rëndësishëm në luftën kundër kollës së duhanpirësit, por të gjithë e dimë se për duhanpirësit ky nuk është aspak një proces i lehtë. Prandaj ekziston shurupi Dr. Theiss Smokers Relief për duhanpirësit, i cili ndihmon në ruajtjen e shëndetit të sistemit respirator, qetëson gërvishtjen e bezdisshme dhe kollën e vazhdueshme, si dhe është i këndshëm për fytin dhe rrugët e frymëmarrjes.
