Nervat periferikë janë lidhja midis sistemit nervor qendror – trurit dhe palcës kurrizore – nga njëra anë, dhe organeve dhe indeve periferike nga ana tjetër. Zakonisht janë nerva të përzier që përbëhen nga nerva motorike dhe senzoriale. Nervat motorike, përmes rrënjëve të tyre, ndahet nga sistemi nervor qendror dhe shtrihet përgjatë nervit periferik deri te organi ose indi (p.sh., muskujt) përgjegjës për funksionin e tyre. Neuronet motorike periferike lidhen me rrugët motorike qendrore dhe me koren motorike të trurit.
Nervat senzoriale kanë drejtim të kundërt – përmes skajit ascendent që fillon nga receptorët periferikë, sinjalet mbërrijnë te ganglionet spinale ku ndodhet trupi i neuronit senzorial. Pastaj, fibrat senzoriale shkojnë drejt sistemit nervor qendror, nga ku përmes rrugëve ascendente impulsi shkon te kora senzoriale e trurit.
Nervat periferikë përmbajnë në qendër fibrën nervore – aksonin, i cili zakonisht është i mbështjellë me mijelin (fibrat nervore të mijelinuara). Nëse nuk kanë mijelin, bëhet fjalë për fibrat nervore të pa-mijelinuara.
Fibrat nervore senzoriale të mijelinuara janë më të trasha dhe përcjellin impulse më shpejt, duke i bërë ato të specializuara për transmetimin e stimujve më të imët. Fibrat pa-mijelin janë më të holla dhe përcjellin impulse me frekuencë më të ulët dhe më ngadalë.
Përdoren:
Në anamnezë, pacienti mund të raportojë dobësi në një ose më shumë ekstremitete, karakteri i së cilës është flaksid gjatë ekzaminimit neurologjik. Mund të shfaqen edhe ndjenja të dhimbjes neuropatike, si mpirje, pickim, djegie, ndjesi të ftohtit ose “goditje me rrymë ose thikë”.
Dëmtimet e nervave periferikë senzorialë mund të shoqërohen edhe me humbje objektive të ndjeshmërisë gjatë ekzaminimit neurologjik, sipas modelit “dore ose çorape” si në polineuropati, ose sipas lokalizimit anatomik patologjik, si tek herpes zoster.
Kur dëmtohen fibrat e holla senzoriale, pacienti përjeton dhimbje, por nuk ka humbje neurologjike të dukshme gjatë ekzaminimit neurologjik apo elektromioneurografisë, gjë që ndonjëherë bën që shqetësimet e pacientit të dyshohen. Në këto raste, biopsia e lëkurës është e dobishme.
Sot, biopsia e nervit përdoret kryesisht për rastet e dyshuara për vaskulit periferik nervor. Në rast dyshimi për dëmtime të sistemit nervor periferik me origjinë gjenetike, janë në dispozicion shumë teste gjenetike.
